Veel mensen denken dat perfectionisme eigenlijk best een goede eigenschap is. Misschien herken je dat ook wel bij jezelf. Je wilt dingen goed doen, bent betrokken en hebt hoge standaarden. Maar wanneer slaat dit door in perfectionisme? En is perfectionisme nou eigenlijk goed of slecht?
In dit artikel leg ik uit waarom perfectionisme vaak meer kost dan het oplevert en wat het verschil is tussen perfectionisme en een gezonde hoge norm.
Is perfectionisme een goede eigenschap?
Veel mensen geven in een sollicitatiegesprek graag toe dat ze een beetje perfectionistisch zijn. Stiekem denken ze dat het helemaal geen slechte eigenschap is. Juist lekker voor je nieuwe baas toch, als je alles altijd tot in de puntjes wilt afmaken?
Maar hier haal je twee dingen door elkaar:
- perfectionisme
- en een hoge norm
Perfectionisme is het problematische gedrag dat je vertoont vanuit de angst om niet goed genoeg te zijn.
Wat is het verschil tussen perfectionisme en een hoge norm?
Er is helemaal niks mis met een hoge norm. Natuurlijk is het fijn als jij betrokken bent bij je werk en klaarstaat voor de mensen van wie je houdt. Pas als dit doorschiet naar problematisch gedrag, noem je het perfectionisme. Het is belangrijk om dit onderscheid te maken.
Kort samengevat:
- Een hoge norm → je wilt het goed doen
- Perfectionisme → je móet het perfect doen (uit angst om niet goed genoeg te zijn)
Wanneer zit perfectionisme je in de weg?
Heb je weleens een situatie meegemaakt waarin je zó hard je best op iets deed, dat je daarmee jezelf in de weg zat? Dat je helemaal verkrampte omdat je het per se 100% perfect wilde doen? En dat dat uiteindelijk juist tot slechtere resultaten leidde? Of in elk geval tot enorme vermoeidheid en veel stress?
Dit is precies hoe perfectionisme zich vaak uit: het kost je energie, zorgt voor stress en werkt uiteindelijk juist averechts.
De oplossing: minder streng zijn voor jezelf (al voelt dat niet goed)
Ik heb hiervan zelf enorm last gehad tijdens de eerste jaren van mijn carrière. Ik geloofde echt dat de wereld uit elkaar zou vallen als ik wat minder streng voor mezelf zou worden. Uiteindelijk kwam ik erachter dat dit precies de oplossing was.
Door milder voor mezelf te zijn, voelde ik me 1000 keer minder gestrest en dat leidde weer tot betere resultaten in mijn werk en fijnere relaties met de mensen om me heen. Precies het tegenovergestelde van wat ik had verwacht.
Het kan zijn dat jij nog twijfelt aan dit principe. Snap ik helemaal, het klinkt ook een beetje te mooi om waar te zijn, toch?
Waarom nóg harder je best doen niet werkt
Een psycholoog heeft ooit tegen me gezegd dat ik wel wat liever voor mezelf mocht zijn. Ik gebruikte in een halfuur tijd wel honderd keer het woord ‘moeten’, want zo voelde mijn leven ook: als één grote opeenstapeling van verplichtingen.
Ik vond het lastig om te geloven dat liever voor mezelf zijn de oplossing was om me minder gejaagd en gestrest te voelen. Ik dacht eigenlijk dat ik juist nog wat harder moest werken, nog wat efficiënter moest worden en beter mijn best moest doen.
Maar het bleek precies andersom te zijn. Juist door liever voor mezelf te worden, ging ik me beter voelen. Maar het was nog best lastig om daar te komen.
Hoe laat ik mijn perfectionisme los?
Maak je geen zorgen: je hoeft je hoge norm gelukkig helemaal niet los te laten. Je hoeft niet bang te zijn dat je een lui mens wordt dat niks meer bereikt in haar of zijn leven. Het is alleen wel fijn om het problematische randje van je perfectionisme af te halen.
En als je nu denkt: ‘Oké Evelien, ik wil mijn perfectionisme leren loslaten, maar HOE doe ik dat in godsnaam?’, lees dan mijn gratis ebook. Daarin neem ik je mee door de 5 stappen die je te zetten hebt om je perfectionisme los te laten.